Terug naar het nieuwsoverzicht
Op zoek naar nieuwe schimmels in eigen tuin Op zoek naar nieuwe schimmels voor antibiotica

Op zoek naar nieuwe schimmels in eigen tuin

28 maart 2017

Bezoekers helpen bij onderzoek naar nieuwe schimmels.

In de voorjaarsvakantie verzamelden bezoekers van het Universiteitsmuseum schimmels voor het citizen science project ‘Wereldfaam, een schimmel met je naam’. Mochten er nieuwe schimmels worden gevonden, dan krijgen die de naam van de ontdekker.

Grondmonsters uit de eigen tuin
Het museum deelde tijdens de voorjaarsvakantie onderzoekskits uit aan bezoekers. In totaal zijn er bijna 600 kits uitgegeven. Hiermee worden grondmonsters genomen uit eigen tuin, die vervolgens worden opgestuurd naar het Westerdijk Instituut. In het lab van het Westerdijk Instituut zijn nu al zo’n 241 monsters binnengekomen en elke dag komen er weer meer bij. Vanuit het hele land komen de enveloppen binnen en het Westerdijk Instituut verwerkt de monsters, wat zo’n twee weken per monster kost. Wat tot nu toe opvalt is dat er veel Penicillium wordt gevonden. Interessant, want wellicht zit er een nieuwe variant bij die gebruikt kan worden voor de productie van een nieuw antibioticum.

Meer over Penicillium
De impact van Penicillium soorten in het dagelijks leven wordt vaak onderschat. Schimmels die tot dit geslacht behoren, komen overal voor en hebben bovendien erg nuttige eigenschappen. Ze worden ingezet voor de productie van voedsel en ze functioneren als de recyclers van de natuur.

In relatie tot voedsel zijn de bekendste voorbeelden Brie en Roquefort kaas, welke door Penicillium camemberti en Penicillium roqueforti, worden gefermenteerd. Maar ook de witte buitenzijde op gefermenteerde worsten, zoals salami, is schimmelmateriaal (Penicillium nalgiovense).

Penicillium soorten veroorzaken ook bederf. Zo worden de groene plekken op sinaasappels vaak door Penicillium italicum veroorzaakt. Ook zijn Penicillium soorten meestal verantwoordelijk voor de bruine zachte plekken op appels (P. expansum, P. crustosum). Naast bederf, is de aanwezigheid van deze schimmels op levensmiddelen ook een voedselveiligheidskwestie, omdat ze daarin giftige stoffen (mycotoxines) kunnen vormen.

Op zoek naar nieuwe schimmels voor antibiotica
Penicillium heeft natuurlijk ook veel aandacht gekregen omdat deze schimmels antibacteriële stoffen kunnen vormen. Alexander Fleming ontdekte in 1928 dat een specifieke schimmelsoort, Penicillium rubens, in staat is groei de van de bacterie Staphylococcus aureus, een infectie veroorzakende bacterie,te remmen en noemde het stofje later penicilline. Door het wereldwijd gebruik van dit antibioticum is bij sommige bacteriën resistentie ontstaan, waardoor behandeling van bepaalde ziektes lastiger is. Het ontdekken van nieuwe Penicillium soorten, mogelijk afkomstig uit dit Citizen Science project, zou kunnen bijdragen tot het ontdekken van nieuwe antibiotica. 

Ondertussen werkt het  Westerdijk Instituut  gestaag door aan het onderzoeken van de grondmonsters. Het zou toch geweldig zijn als het nieuwste antibioticum de naam van één van onze bezoekers draagt.

Op 28 augustus 2017 wordt in het Universiteitsmuseum bekend gemaakt welke nieuwe schimmels er zijn gevonden.