Terug naar het overzicht
1 2 3 4 5 6
Franciscus Donders

Franciscus Donders

Wereldberoemd was de vriendelijke en veelzijdige Utrechtse oogarts Franciscus Donders (1818-1889). Zijn vooruitstrevende ideeën zorgden voor nieuwe ontdekkingen en vindingen die een belangrijke draai gaven aan het wetenschappelijk onderzoek naar oogafwijkingen.

Vooruitstrevend en veelzijdig
Donders zag zichzelf vooral als fysioloog. Donders had maatschappelijk vooruitstrevende ideeën. Hij was actief voor minderbedeelden en leidde de eerste vrouwelijke Utrechtse geneeskundestudent Catharina van Tussenbroek op. Zijn tweede echtgenote Bramine Hubrecht portretteerde hem in 1888 als levenslustige zeventiger, hoewel hij kort daarna overleed.

De tijd van Donders en Darwin
Donders had in de tijd van bloeiende natuurwetenschappen mogelijkheden om de leer van de levensprocessen, de fysiologie, met nieuwe instrumenten te onderzoeken in zijn moderne laboratorium. Samen met buitenlandse collegae rekende hij af met het idee dat alles in de natuur een doel had. In dezelfde periode kwam Darwin met het spectaculaire idee van evolutie door toeval. Donders omschreef zijn tijd dan ook als ‘een ongekende periode van grote ontdekkingen op ieder gebied’.

Oogspiegel als keerpunt
De ontdekking van de oogspiegel was voor Donders een keerpunt in zijn carrière. Ineens was het voor dokters mogelijk in een levend oog te kijken. Donders maakte kennis met dit instrument in 1851 en bracht zelf verbeteringen aan. In 1858 stichtte hij het Ooglijders Gasthuis voor min- en onvermogenden. Door de grote concentratie aan oogpatiënten kon Donders veel onderzoek verrichten. Hij leerde daardoor veel over oogafwijkingen. Met deze kennis kon hij gerichter onderzoek doen naar bijvoorbeeld kleurenblindheid, astigmatisme, scheelzien en slechtziendheid.